Yarasalar yenidən ölümcül təhlükədir - Asiya bu virusdan narahatdır

Hindistanda bir neçə insanın ölümünə səbəb olan ölümcül Nipah virusunun yeni dalğası yayılıb. Bu da Asiya ölkələrini gücləndirilmiş müayinə tətbiq etməyə və səhiyyə sistemlərini yüksək hazırlıq vəziyyətinə gətirməyə sövq edib.

BAKU.WS xarici mətbuata istinadən xəbər verir ki, ölüm nisbəti 75 faizə qədər olan bu ağır nevroloji ağırlaşmalar səbəbindən xüsusilə narahatedicidir, lakin mütəxəssislər COVID-19-a bənzər qlobal pandemiyanın riskinin aşağı olduğuna inanırlar.

Məlumata görə, Hindistanın Qərbi Benqal əyalətində rast gəlinən nadir, lakin olduqca təhlükəli Nipah virusunun yayılması səbəbindən Asiya yenidən yüksək hazırlıq vəziyyətinə keçib. Bir neçə ölüm xəbəri Tayland, Malayziya və Sinqapur da daxil olmaqla ölkələri gələnlər üçün əlavə müayinə və test tədbirləri tətbiq etməyə sövq edib. Henipavirus ailəsinin üzvü olan bu virus zoonoz hesab olunur, yəni heyvanlardan insanlara ötürülə bilər. Meyvə yarasaları onun təbii rezervuarı rolunu oynayır və ÜST-ə görə, yoluxmuş insanlar arasında ölüm nisbəti 40-75 faizə çata bilər.

Qeyd olunub ki, Nipah virusu ilk dəfə 1998-ci ildə Malayziyada genişmiqyaslı epidemiya zamanı aşkar edilmişdir. O zaman infeksiya mənbəyi yoluxmuş yarasalara məruz qalan donuzlar idi. Üç əsas yoluxma yolu var. Birincisi, yoluxmuş yarasaların bədən mayeləri (tüpürcək, sidik və nəcis) və ya digər xəstə heyvanlarla birbaşa təmasdır. İkincisi, bəzi bölgələrdə ən çox yayılmışdır, bu ifrazatlarla, xüsusən də meyvə yarasaları aktiv olduqda gecə toplanan xam xurma şirəsi ilə çirklənmiş qidaların istehlakıdır. Üçüncü yol, xəstə bir insana qulluq edərkən və ya xəstəxana şəraitində yoluxmuş ifrazat vasitəsilə yaxın təmas yolu ilə insandan insana ötürülmədir, baxmayaraq ki, bu mexanizm daha az təsirli hesab olunur.

İnkubasiya dövrü 4 gündən 3 həftəyə qədər davam edə bilər, bundan sonra infeksiya sürətlə irəliləyir.

Hazırda Nipah virusuna qarşı heç bir spesifik müalicə və ya təsdiqlənmiş peyvənd yoxdur, bu da hər bir epidemiyanın nəzarət altına alınmasını xüsusilə çətinləşdirir.

Narahatedici xüsusiyyətlərinə baxmayaraq, mütəxəssislər Nipahın COVID-19-a bənzər qlobal pandemiyaya çevrilmə riskinin son dərəcə aşağı olduğuna razıdırlar. Mütəxəssislər virusun yüksək yoluxucu olmadığını və onun yayılmasının adətən lokal olduğunu, müəyyən qidalanma təcrübələri və ya heyvanlarla peşə təması ilə sıx bağlı olduğunu təxmin edirlər.