Azərbaycanla Özbəkistan arasında ticarət dövriyyəsi hansı sahələr hesabına artırıla bilər?

Prezident İlham Əliyevin Özbəkistana dövlət səfəri çərçivəsində iki ölkənin qarşılıqlı ticarət dövriyyəsini 2030-cu ilədək 1 milyard ABŞ dollarına çatdırmağı hədəfləyən xüsusi proqram qəbul edilib.

Bununla bağlı sənəd avqustun 23-də Daşkənddə keçirilən mərasimdə mübadilə olunub.

Qeyd edək ki, son illərdə iki ölkə arasında ticarətin həcmi sürətlə artmaqdadır. 2025-ci ildə Azərbaycan və Özbəkistanın xarici ticarət dövriyyəsi əvvəlki ilə nisbətən üç dəfədən çox artaraq 795 milyon 160 min dollara yüksəlib. Bu da o deməkdir ki, 1 milyard dollarlıq hədəfə çatmaq üçün bu göstərici 25.8% artmalıdır.

Bəs iki ölkə arasında ticarət dövriyyəsi hansı sahələrin hesabına artırıla bilər?

İqtisadçı Eldəniz Əmirov Baku TV-yə bildirib ki, mövcud göstəricilər bu hədəfin real olduğunu göstərir:

"Tranzit yükdaşımalarında artım, ticarət dövriyyəsinin yüksəlməsi, birgə fəaliyyət üçün yaradılmış müəssisələr və 500 milyon dollarlıq nizamnamə kapitalına malik investisiya şirkətinin mövcudluğu iki ölkə arasında ticarətin 1 milyard dolları keçməsi üçün imkan yaradır. Eyni zamanda, birgə ixrac yeni və qarşılıqlı faydalı iqtisadi modelin əsasını formalaşdıra bilər".

2025-ci ildə iki ölkə arasında ticarətin 9.6 faizini Azərbaycanın, 90.4 faizini isə Özbəkistanın ixracı təşkil edib. İqtisadçı Xalid Kərimli Azərbaycanın bu ölkəyə ixracının artırılmasının vacibliyini qeyd edir:

"İki ölkə arasında siyasi və iqtisadi əlaqələr sürətlə inkişaf edir. Ticarətin yaxın zamanda 1 milyard dollara çatması real hədəfdir. Bunun üçün Azərbaycan Özbəkistan bazarına ixrac imkanlarını genişləndirməyə xüsusi diqqət yetirməlidir".

Millət vəkili Vüqar Bayramov isə hesab edir ki, Azərbaycan və Özbəkistanın qeyri-neft qaz sektoru üzrə əməkdaşlıq imkanları genişdir:

"Özbəkistanda emal olunmuş qida məhsullarına tələbat yüksəkdir. Azərbaycan bu istiqamətdə Özbəkistan bazarına daha çox məhsul göndərə bilər. Bu da 1 milyard dollarlıq hədəfə daha qısa müddətdə çatmağa imkan verər".

Qeyd edək ki, 2025-ci ildə ölkələr bir-biri ilə 893 məhsul növü üzrə ticarət əməliyyatları həyata keçirib. Azərbaycanın Özbəkistandan aldığı məhsulların 71%-i qeyri-monetar qızıl, bu ölkəyə satdığı malların təxminən yarısı şəkər olub.