İsti hava idmanı təhlükəyə salır: Aktiv qalaraq sağlamlığı necə qorumalı?

Alimlər xəbərdarlıq edir ki, iqlim dəyişikliyi və artan temperaturlar səbəbindən insanların fiziki aktivliyini azaltması, 2050-ci ilə qədər dünyada ildə 470,000 - 700,000 arası vaxtından əvvəl ölümə yol aça bilər. Bəs rekord istilərdə həm aktiv qalıb, həm də bədənimizi isti vurmasından necə qorumalıyıq? Niyə istidə daha tez yoruluruq?

BAKU.WS BBC-yə istinadən xəbər verir ki, ekspertlər məşq zamanı istilərə qarşı 5 ağıllı atrategiya irəli sürüb.

Sidney Universitetinin və Korey Stringer İnstitutunun mütəxəssisləri yüksək temperaturda təhlükəsiz idman üçün bu qaydaları tövsiyə edir:

Zamanı və məkanı doğru seçin: Səhər tezdən və ya axşam saatlarında məşq edin. Günəşin birbaşa şüalarından qaçıb kölgəyə çəkilin; kölgə ilə açıq hava arasındakı hiss olunan temperatur fərqi 12-15°C ola bilər.

Rütubət faktorunu unutmayın: Yüksək rütubət tərin buxarlanmasını (bədənin əsas soyuma mexanizmini) zəiflədir. Hava axını az olan qapalı və rütubətli məkanlar istilik stressi riskini artırır.

İntensivliyi azaldın: İsti günlərdə məşq müddətini qısaldın və daha çox fasilə verin. Fasilə zamanı mütləq kondisionerli mühitə və ya kölgəyə keçin.

Ağıllı soyuma üsullarından istifadə edin: Buz paketləri bədənin çox kiçik hissəsini əhatə etdiyi üçün effektiv deyil. Bunun əvəzinə əlləri və qolları soyuq suya batırmaq və ya dəriyə su çəkmək (süni tərləmə effekti yaratmaq) daha faydalıdır.

Bədəni əvvəldən sərinlədin: Məşqdən əvvəl daxili bədən temperaturunu aşağı salmaq üçün buzlu su için. Bu, təhlükəli həddə çatana qədər sizə əlavə zaman ("istilik buferi") qazandıracaq.

Vacib adaptasiya: İstidə hər gün aktiv olmaq bədəni tədricən adaptasiya edir (tərləmə sürəti artır, qan plazması çoxalır). Lakin bu adaptasiya müvəqqətidir; istiyə məruz qalmağı dayandıran kimi bədən bu qabiliyyəti itirir.

Nə vaxt dayanmalı?

Elit idmançılar bədən limitlərini zorlamağa öyrəşdikləri üçün risk qrupundadırlar. Əgər idman zamanı aşağıdakı əlamətləri hiss etsəniz, dərhal dayanın və sərinləyin:

1. Başdönməsi və ya ürəkbulanma

2. Aşırı yorğunluq və narahatlıq hissi

3. Sürətli və nizamsız ürək döyüntüsü Yekun mesaj:

Artıq fiziki aktivliyi iqlimdən ayrı düşünə bilmərik.

Sağlam qalmaq üçün yalnız idman etməyi deyil, bunu nə vaxt, harada və necə etdiyimizi dəyişməliyik.