"Şəhərlərin 80 faizində istiləşmə artıb" - Forumda diqqətçəkən açıqlama

"Yeni Şəhər Gündəliyi mənzil və dayanıqlı urbanizasiya üçün qlobal əhəmiyyət daşıyan mühüm çərçivə olaraq qalır".

BAKU.WS Oxu.Az-a istinadən xəbər verir ki, bunu BMT-nin Məskunlaşma Proqramının (UN-Habitat) icraçı direktoru Anaklaudia Rossbax WUF13 çərçivəsində Azərbaycanın sədrliyi ilə keçirilən Yeni Şəhərsalma Proqramına dair nazirlər səviyyəsində görüşdə deyib.

Onun sözlərinə görə, şəhərlər və yaşayış məntəqələri yalnız Dayanıqlı İnkişaf Məqsədlərinin və urbanizasiyanın cəmləşdiyi məkanlar deyil, eyni zamanda həll yollarının geniş miqyasda tətbiq oluna biləcəyi yerlərdir:

"Son on ildə bunun nəticələrini gördük. Milli şəhər siyasətləri artıq əlaqələndirilmiş şəhər inkişafı üçün mühüm alətlər kimi geniş şəkildə qəbul olunur. Təxminən 160 ölkə şəhər siyasəti çərçivələrini qəbul edib, hazırlayır və ya onları milli inkişaf strategiyalarına inteqrasiya edib.

Getdikcə daha çox ölkə şəhər siyasəti və dayanıqlılıq sahəsində, xüsusilə ən konkret problemlərin həlli istiqamətində tədbirlər həyata keçirir. Təxminən 350 beynəlxalq təşkilat könüllü qlobal öhdəliklər elan edib ki, bu da yerli fəaliyyətlərin milli prioritetlər və qlobal öhdəliklərlə əlaqələndirilməsinə kömək edir.

Şəhər prioritetləri iqlim siyasətlərində də getdikcə daha çox əks olunur. Şəhər məzmununu əhatə edən milli töhfələrin payı 2011-ci ildə 45 faiz olduğu halda, 2025-ci ildə 80 faizə yüksəlib.

Bütün bunlar mühüm nailiyyətlərdir, lakin hələ də kifayət deyil".

Anaklaudia Rossbax bildirib ki, gələcək hələ də eyni səviyyədə investisiyalara, güclü inkişaf tempinə və insanların həyatında ölçülə bilən yaxşılaşmalara çevrilə bilmir:

"Mənzil əlçatanlığı ilə bağlı təzyiqlər müxtəlif regionlarda və bütün gəlir səviyyələrində ailələrə təsir göstərir və bir çox şəhərlərdə mənzil tikintisi hələ də geridə qalır. Mənzilsizlik - mənzil çatışmazlığının ən ağır təzahürlərindən biri kimi - həm inkişaf etmiş, həm də inkişaf etməkdə olan ölkələrdə artan problemə çevrilir.

Bunlar yalnız bir neçə şəhərə aid ayrı-ayrı problemlər deyil. Bu çətinliklər bütün dünyada inkişaf prosesinin ümumi problemləridir. İnsanların yaşadığı məkan onların işə, təhsilə, səhiyyəyə, nəqliyyata və xidmətlərə çıxışını müəyyənləşdirir. Eyni zamanda, bir çox şəhərlərdə insanlar iqlim və təbii fəlakət risklərinə də məruz qalırlar. Qeyri-kafi mənzil şəraitindən ən çox əziyyət çəkən insanlar adətən daşqınlar, istilik dalğaları, torpaq sürüşmələri və digər fəlakətlərə ən çox məruz qalan insanlardır.

Şəhərlərdə iqlim təsiri sürətlə artır və son iki onillikdə şəhərlərin 80 faizindən çoxunda əhəmiyyətli istiləşmə müşahidə olunub".

O əlavə edib ki, mənzil siyasətləri ən çox geridə qalmaq riski olan insanları prioritet hesab etməlidir:

"Buraya qeyri-rəsmi yaşayış məntəqələrində yaşayan insanlar, həmçinin evsiz olan və ya evsiz qalmaq riski ilə üzləşən şəxslər daxildir.

Bu, iri miqyaslı gecəqondu məhəllələrinin yenilənməsi, qeyri-rəsmi yaşayış məntəqələrinin yaxşılaşdırılması, bərabər iştirak imkanları, yaşayış hüququnun təhlükəsizliyi, əsas xidmətlərin təmin olunması, idarəetmənin gücləndirilməsi və məcburi köçürmələrin aradan qaldırılması deməkdir.

Bu həm də mənzilin əmək bazarı, iş imkanları, sosial məkanlar, infrastruktur və urbanizasiya ilə əlaqələndirilməsi deməkdir ki, mənzil insanları cəmiyyətə inteqrasiya edən və onlar üçün imkanlar yaradan vasitəyə çevrilsin.

Bu, daha güclü maliyyə sistemləri deməkdir - dövlət investisiyaları, bələdiyyə maliyyəsi, torpaq əsaslı maliyyə alətləri, inkişaf maliyyəsi və tərəfdaşlıqlar vasitəsilə bu prosesin davamlılığının dəstəklənməsi nəzərdə tutulur.

Həm də o deməkdir ki, yerli hökumətlər, milli hökumətlər, yerli idarəetmə qurumları, icmalar, vətəndaşlar, özəl sektor və inkişaf tərəfdaşları hamısı mühüm rol oynamalıdır. Lakin bu rollar bir-biri ilə uzlaşdırılmış, koordinasiyalı və hesabatlılıq prinsipi əsasında həyata keçirilməlidir.

Və nəhayət, bu, daha keyfiyyətli məlumatlar və monitorinq sistemi deməkdir. Biz ölçə bilmədiyimiz prosesi sürətləndirə bilmərik.

Buna görə də bu nazirlər toplantısı çox mühüm fürsətdir".