Qapıçılar üçün 8 saniyə qaydası: Futbolun tempini dəyişən qərar

Futbolda qaydalar tez-tez dəyişir və bu, bəzən azarkeşləri çaşdırır, bəzən isə narazılıq yaradır.

BAKU.WS-in məlumatına görə, amma son dəyişikliklərdən biri – qapıçılar üçün tətbiq edilən 8 saniyə qaydası oyunun dinamikasını artırmağa yönəlmiş daha məntiqli addım kimi qiymətləndirilir.

Yeni qaydaya əsasən, qapıçı topu tutduqdan sonra onu 8 saniyə ərzində oyuna daxil etməlidir. Əks halda, top rəqib komandaya verilir və onlar künc zərbəsi ilə oyunu davam etdirir. Bu mexanizm artıq praktikada da tətbiq olunub – hakimlər son 5 saniyəni barmaqları ilə sayaraq açıq şəkildə xəbərdarlıq edirlər.

Əslində, bu dəyişiklik əvvəlki qaydaya nisbətən daha yumşaq sayılır. Daha öncə qapıçılar üçün 6 saniyə limiti vardı və pozuntu zamanı cəza daha sərt – sərbəst zərbə idi. Lakin bu sanksiya çox ağır hesab olunduğundan hakimlər əksər hallarda qaydanı tətbiq etməyə tərəddüd edirdilər. Yeni sistemdə isə cəza daha balanslıdır və nəticədə qaydanın icrası da daha real görünür.

Bununla belə, yenilik birmənalı qarşılanmayıb. Bəzi oyunlarda vaxtın dəqiq hesablanması ilə bağlı mübahisələr yaranıb. Məsələn, bir epizodda qapıçı topu 12 saniyə saxladıqdan sonra qayda pozuntusu qeydə alınıb və həmin künc zərbəsindən qol vurulub. Bu isə oyundan sonra ciddi narazılıqlara səbəb olub.

Tənqidlər əsasən vaxtın necə ölçülməsi ilə bağlıdır – saniyələrin dəqiq hesablanmasının çətin olduğu bildirilir. Amma reallıqda bu cür "dəqiqlik problemi" futbolda yeni deyil. Məsələn, cərimə zərbəsi zamanı qurulan "divarın" məsafəsi və ya aut atışı zamanı topun yerindən bir qədər kənardan oyuna daxil edilməsi kimi hallar da ideal ölçülmür, amma ciddi problem sayılmır.

Ən diqqətçəkən məqam isə odur ki, bu qayda ilə kifayətlənmək planlaşdırılmır. FIFA və IFAB artıq bu mexanizmi daha da genişləndirməyi qərara alıb.

Belə ki, FIFA World Cup 2026-dan etibarən:

aut və qapıdan zərbə zamanı da vaxt uzatmalarına nəzarət ediləcək,

əvəzlənən futbolçu meydanı 10 saniyə ərzində tərk etməlidir, əks halda komandası müvəqqəti azlıqda qalacaq.

Bu addımların əsas səbəbi oyunun real vaxtının az olmasıdır. Statistikaya görə, bəzi liqalarda faktiki oyun müddəti 50–55 dəqiqə civarındadır. Yəni topun aktiv olduğu vaxt ümumi matç müddətindən xeyli azdır.

Məhz buna görə də vaxtın süni şəkildə uzadılmasına qarşı mübarizə gücləndirilir. Çünki bu cür taktiki "gecikdirmələr" oyunun keyfiyyətini artırmır, əksinə, tempi aşağı salır və yalnız müəyyən komandaların maraqlarına xidmət edir.

Gözləntilərə görə, gələcəkdə cərimə zərbələrinin icrası üçün də vaxt limiti tətbiq oluna bilər. Artıq bəzi oyunlarda bir standart vəziyyətin icrasına 2 dəqiqədən çox vaxt sərf edildiyi müşahidə olunur ki, bu da futbolun dinamikasına zidd hesab edilir.

Nəticə etibarilə, 8 saniyə qaydası sadəcə texniki dəyişiklik deyil – bu, futbolu daha sürətli, daha şəffaf və tamaşaçı üçün daha maraqlı etmək istiqamətində atılan növbəti addımdır.