Yay tətilində uşaqlar hansı kitabları oxumalıdır? - Yaşa uyğun mütaliə siyahısı

Yay tətili uşaqlar üçün həm dincəlmək, həm də yeni biliklər əldə etmək baxımından ən əlverişli dövrlərdən biridir.

BAKU.WS-in məlumatına görə, mütəxəssislər hesab edirlər ki, bu müddətdə yaşa uyğun kitabların mütaliəsi uşaqların nitqini, təfəkkürünü, təxəyyülünü və dünyagörüşünü inkişaf etdirir.

Ən vacib məqamlardan biri isə uşağa kitabı məcburən deyil, onun maraq dairəsinə uyğun seçməkdir.

6-8 yaşlı uşaqlar üçün rəngarəng təsvirləri, sadə dili və maraqlı süjeti olan kitablar tövsiyə edilir. Bu yaş dövründə Astrid Lindqrenin "Uzuncorab Pippi", Antuan de Sent-Ekzüperinin "Balaca Şahzadə", Hans Kristian Andersen və Qrimm qardaşlarının nağılları, eləcə də Azərbaycan xalq nağılları uşaqlarda kitaba marağın formalaşmasına kömək edir.

9-12 yaşlı məktəblilər artıq macəra və səyahət mövzulu əsərlərə daha çox maraq göstərirlər. Daniel Defonun "Robinzon Kruzo", Mark Tvenin "Tom Soyerin macəraları", Jül Vernin "Kapitan Qrantın uşaqları" və Robert Luis Stivensonun "Xəzinələr adası" əsərləri bu yaş qrupu üçün ən çox tövsiyə olunan kitablardandır. Bu kitablar uşaqlarda müstəqil düşünmə və problemləri həll etmə bacarığını inkişaf etdirir.

13-15 yaşlı yeniyetmələr isə artıq klassik və düşündürücü əsərləri rahatlıqla qavraya bilirlər. Harper Linin "Bülbülü öldürmək", Corc Oruellin "Heyvanıstan", Rey Bredberinin "Farenheyt 451" və Cek Londonun "Martin İden" əsərləri yeniyetmələrin analitik düşüncəsinin və sosial hadisələrə baxışının formalaşmasına müsbət təsir göstərir.

16 yaşdan yuxarı məktəblilər üçün dünya klassiklərinin oxunması tövsiyə olunur. Viktor Hüqonun "Səfillər", Lev Tolstoyun "Anna Karenina", Fyodor Dostoyevskinin "Cinayət və cəza", Ernest Heminqueyin "Qoca və dəniz" və Ceyn Ostinin "Qürur və qərəz" əsərləri həm ədəbiyyat zövqünü formalaşdırır, həm də gənclərin dünyagörüşünü genişləndirir.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, uşaqlar yalnız xarici müəlliflərlə deyil, Azərbaycan ədəbiyyatı ilə də yaxından tanış olmalıdırlar. Abdulla Şaiq, Süleyman Sani Axundov, Mir Cəlal Paşayev, Anar və Elçinin əsərləri həm milli dəyərlərin aşılanmasına, həm də ana dilinin zənginliyinin mənimsənilməsinə kömək edir.

Psixoloqların fikrincə, yay tətilində uşağın hər gün cəmi 20-30 dəqiqə kitab oxuması belə onun nitqinin inkişafına, söz ehtiyatının artmasına və təxəyyülünün zənginləşməsinə ciddi töhfə verir. Valideynlərin də bu prosesdə iştirak etməsi, uşaqlarla birlikdə kitab oxuması və müzakirələr aparması mütaliəni daha maraqlı və faydalı edir.

Beləliklə, yay tətili uşaqların vaxtını yalnız telefon və planşet qarşısında keçirməsi deyil, həm də kitablarla dostlaşması, yeni biliklər qazanması və gələcək təhsilinə möhkəm zəmin yaratması üçün əla fürsət hesab olunur.